Nieuws & inzichten

De zorgvolmacht: wie, wat, waar en vooral wanneer?

Wie neemt jouw financiële en persoonlijke zaken in handen als je dat zelf niet meer kunt? Met een zorgvolmacht kan je vandaag al bepalen wie je later mag bijstaan en welke beslissingen die persoon mag nemen. We denken graag na over onze toekomst, maar staan niet altijd stil bij de mogelijkheid dat we op een dag niet meer zelfstandig onze zaken kunnen regelen. Door ouderdom, ziekte of een ongeval kan het moeilijk worden om bijvoorbeeld rekeningen te betalen, een woning te beheren of belangrijke financiële beslissingen te nemen. Met een zorgvolmacht kan je daarop anticiperen. Je bepaalt zelf wie je dit toevertrouwt en welke bevoegdheden die persoon krijgt. Maar hoe werkt een zorgvolmacht precies, en wanneer stel je ze het best op?

Wat is een zorgvolmacht?

Met een zorgvolmacht geef je aan één of meerdere personen, de zogenaamde lasthebbers, de bevoegdheid om in jouw naam en voor jouw rekening bepaalde handelingen te stellen.

Je bepaalt zelf hoe ruim die bevoegdheden zijn. Zo kan je een lasthebber machtigen om je bankrekeningen te beheren, facturen te betalen, huurinkomsten te innen of bepaalde beslissingen over je onroerend goed te nemen. Binnen de wettelijke mogelijkheden kan je ook bepaalde aspecten van je persoonlijke situatie regelen.

Je kan bovendien voorwaarden en instructies opnemen. Zo kan je bijvoorbeeld bepalen dat je woning mag worden verkocht wanneer de opbrengst nodig is om je toekomstige zorgkosten te betalen.

Een zorgvolmacht biedt dus de mogelijkheid om zelf de regie te behouden over de manier waarop je later wordt vertegenwoordigd.

Hoe werkt een zorgvolmacht?

Je kan zelf bepalen wanneer de zorgvolmacht uitwerking krijgt: onmiddellijk na het opstellen ervan of pas wanneer bepaalde voorwaarden vervuld zijn, bijvoorbeeld wanneer je niet meer in staat bent om je belangen zelf behoorlijk te behartigen.

Wil je dat de zorgvolmacht ook blijft werken wanneer je wilsonbekwaam wordt, dan moet ze tijdig worden geregistreerd in het Centraal Register voor Lastgevingsovereenkomsten (CRL) via een notaris.

Het is aangewezen om je hierin door een specialist te laten begeleiden. De juiste formulering is belangrijk, zeker wanneer je een woning bezit, schenkingen wilt voorbereiden of rekening wilt houden met je huwelijk, je kinderen of je toekomstige nalatenschap.

Een zorgvolmacht geeft je lasthebber overigens geen onbeperkte vrijheid. De bevoegdheden en instructies in de volmacht moeten worden gerespecteerd. Als de regeling onvoldoende bescherming biedt of er sprake is van wanbeheer, kan de vrederechter alsnog tussenkomen.

Wanneer stel je een zorgvolmacht het best op?

De belangrijkste regel is eenvoudig: stel je zorgvolmacht op zolang je nog in staat bent om zelfstandig en bewust beslissingen te nemen.

Je hoeft daarvoor niet te wachten tot je ouder wordt of gezondheidsproblemen krijgt. Ook wanneer je vandaag gezond bent, kan een ongeval of een onverwachte ziekte ervoor zorgen dat je plots niet meer zelf je belangen kunt behartigen.

Zodra je wilsonbekwaam bent geworden, kan je niet meer zelfstandig een nieuwe zorgvolmacht opstellen. Daarom is het verstandig om tijdig na te denken over wie je vertrouwt en welke afspraken je wilt vastleggen.

Wat als ik wilsonbekwaam word zonder zorgvolmacht?

Heb je geen zorgvolmacht opgesteld en ben je niet langer in staat om je eigen belangen te behartigen, dan kan de vrederechter een bewindvoerder aanstellen. Dat gebeurt op verzoek van een belanghebbende of, onder de wettelijke voorwaarden, op initiatief van de vrederechter.

De bewindvoerder krijgt de opdracht om je goederen te beheren en, indien nodig, je te vertegenwoordigen voor bepaalde handelingen. Afhankelijk van je situatie kan de vrederechter ook een bewindvoerder aanstellen voor bepaalde aspecten van je persoonlijke leven. De vrederechter bepaalt welke bescherming nodig is en welke bevoegdheden de bewindvoerder krijgt.

Hoewel bewindvoering een belangrijke bescherming biedt, brengt ze een gerechtelijke procedure en bijkomende formaliteiten met zich mee. Bovendien bepaalt de vrederechter welke bescherming nodig is en wie als bewindvoerder wordt aangesteld, waardoor je minder zelf de regie in handen hebt dan wanneer je vooraf een zorgvolmacht opstelt.

De wet geeft in principe voorrang aan buitengerechtelijke bescherming, zoals een zorgvolmacht, wanneer die volstaat. Een gerechtelijke beschermingsmaatregel kan worden opgelegd wanneer en in de mate dat die noodzakelijk is en de bestaande bescherming niet volstaat. Een zorgvolmacht laat je dus toe om vooraf zelf te bepalen wie je vertrouwt en hoe je belangen worden behartigd. Je behoudt daarbij zoveel mogelijk de controle over je eigen leven en vermogen.

Hoe kan Fairway jou helpen?

Een zorgvolmacht is meer dan een praktische volmacht. Ze kan een belangrijke rol spelen in je vermogensplanning en moet aansluiten bij je persoonlijke situatie en toekomstplannen.

Bij Fairway helpen we je om de juiste keuzes te maken, je wensen juridisch correct vast te leggen en rekening te houden met de gevolgen voor je vermogen en je familie.

Wil je een zorgvolmacht opstellen of een bestaande zorgvolmacht laten nakijken? Neem gerust contact op met een van onze specialisten in erfrecht en vermogensplanning.

Deze pagina bevat algemene juridische informatie en vormt geen juridisch advies voor uw specifieke situatie. Neem contact op met FAIRWAY voor een persoonlijk advies afgestemd op uw dossier