Nieuws & inzichten

Opdeciemen – wijzigingen en overgangsregeling 2026

1. Verhoging vanaf 1 februari 2026

Sinds 1 februari 2026 werd het aantal opdeciemen verhoogd van 70 naar 90. De vermenigvuldigingsfactor steeg daardoor van 8 naar 10.

De betrokken strafrechtelijke geldboetes stegen hierdoor met 25%.

• feiten tot en met 31 januari 2026: basisboete × 8;
• feiten vanaf 1 februari 2026: basisboete × 10.

Een wettelijke geldboete van 20 euro resulteerde voordien in een effectieve geldboete van 160 euro. Voor feiten vanaf 1 februari 2026 bedraagt diezelfde geldboete 200 euro.

2. Nieuwe regeling vanaf 1 september 2026

Op 1 september 2026 trad het nieuwe Strafwetboek in werking. Het nieuwe Strafwetboek werkt met acht strafniveaus en hogere basisbedragen. Op deze bedragen wordt een factor van 1,25 toegepast.

De lagere factor betekent niet dat de geldboetes opnieuw werden verlaagd. De basisbedragen werden immers tegelijk verhoogd of omgerekend.

Ook verschillende bijzondere strafwetten, waaronder de Wegverkeerswet, werden aan het nieuwe systeem aangepast. De basisbedragen die sinds 1 september 2026 in de Wegverkeerswet staan, werden daarbij in beginsel vastgesteld op achtmaal de vroegere bedragen. Op deze nieuwe wettelijke bedragen wordt uitsluitend factor 1,25 toegepast.

Het eindresultaat stemt daardoor in beginsel overeen met het bedrag dat voordien werd verkregen door toepassing van factor 10.

Bij bijzondere strafwetten die nog niet aan het nieuwe systeem werden aangepast, moet het oude basisbedrag voor de berekening eerst met acht worden vermenigvuldigd. Op het aldus verkregen bedrag wordt vervolgens factor 1,25 toegepast.

3. Overgangsregeling

Voor feiten gepleegd vóór 1 september 2026 die na die datum worden berecht, kan niet zonder meer uitsluitend de nieuwe regeling worden toegepast.

Het oude en het nieuwe sanctieregime moeten in hun geheel worden vergeleken. Een nieuwe regeling die tot een zwaardere bestraffing leidt, kan niet met terugwerkende kracht worden toegepast. Wanneer de nieuwe regeling voor de beklaagde gunstiger is, moet zij daarentegen wel worden toegepast.

In overgangsdossiers moeten de mogelijke sancties onder beide regelingen bijgevolg concreet worden berekend en vergeleken, met inbegrip van de toepasselijke opdeciemen