Intellectuele eigendomsrechten en privacywetgeving (GDPR) zijn rechtsdomeinen die voor ondernemingen en particulieren steeds belangrijker worden. Wie een creatief werk ontwikkelt, een merk of uitvinding wil beschermen, of persoonsgegevens verwerkt, komt in aanraking met specifieke rechten en verplichtingen. Een gespecialiseerde advocaat biedt juridische ondersteuning bij het beschermen van rechten, het naleven van wettelijke verplichtingen en het aanpakken van inbreuken.
Intellectuele eigendomsrecht is een verzamelnaam voor rechten op uitgewerkte ideeën en creatieve concepten. Denk onder meer aan auteursrechten, het merkenrecht, het octrooirecht en het tekeningen- en modellenrecht.
De privacywetgeving, en meer bepaald de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG/GDPR), legt regels op voor het verzamelen, opslaan en verwerken van persoonsgegevens. Voorbeelden hiervan zijn de privacyverklaring en de cookieverklaring.
Een advocaat gespecialiseerd in intellectuele eigendom en privacywetgeving is relevant voor iedereen die rechten wil beschermen, verplichtingen correct wil naleven of een inbreuk wil aanpakken. Dat geldt voor zowel ondernemingen als particulieren, preventief of naar aanleiding van een concreet geschil.
Wie juridische vragen heeft over intellectuele eigendomsrecht of privacywetgeving, kan contact opnemen met FAIRWAY. Wij luisteren, analyseren en verdedigen uw belangen met kennis van zaken en jarenlange ervaring.
U beschermt uw merknaam of logo door het te laten registreren bij het BOIP (Benelux), het EUIPO (EU) of WIPO (internationaal), want louter feitelijk gebruik biedt in België onvoldoende bescherming. Voer vooraf een beschikbaarheidsonderzoek uit en zorg dat het merk voldoende onderscheidend is. Eens geregistreerd, geniet u tien jaar een exclusief recht, telkens verlengbaar. Registreer bij voorkeur ook het logo apart als beeldmerk.
Verzamel eerst bewijs van het inbreukmakend gebruik en stuur de inbreukmaker een ingebrekestelling met eis tot stopzetting. Reageert deze niet, dan kan u een stakingsvordering instellen bij de rechtbank, die snel en met dwangsom tot een verbod kan leiden. Bij ernstige of dringende inbreuken is ook een beslag inzake namaak of, bij invoer van namaakgoederen, een tussenkomst van de douane mogelijk. Een afzonderlijke schadevergoeding vereist doorgaans een procedure ten gronde.
Een Benelux-merk beschermt u in België, Nederland en Luxemburg; een EU-merk in alle EU-lidstaten via één aanvraag. Een internationaal merk, via WIPO op basis van het Protocol van Madrid, laat toe om in diverse landen wereldwijd bescherming te vragen via één procedure, gebaseerd op uw Benelux- of EU-registratie. Voor een lokale kmo volstaat meestal een Benelux-merk; bij internationale ambities is een EU- of internationaal merk aangewezen.
Het auteursrecht komt in principe toe aan de maker zelf, de werknemer of freelancer, en niet automatisch aan de werkgever of opdrachtgever. Enkel voor softwarewerken gaan de rechten van rechtswege over naar de werkgever. Voor alle ander creatief werk, zoals teksten, ontwerpen of beeldmateriaal, is een uitdrukkelijke, schriftelijke overdracht essentieel, bijvoorbeeld in de arbeidsovereenkomst of het freelancecontract.
Verzamel eerst bewijs van uw makerschap, zoals originele bestanden met datum. Stuur vervolgens een ingebrekestelling met eis tot stopzetting en eventueel schadevergoeding. Bij online content kan ook een 'notice and take down'-verzoek bij het platform snel soelaas bieden. Blijft de inbreuk aanhouden, dan kan een stakingsvordering ze snel laten stopzetten.
Ja, ook als het beeldmateriaal gratis online staat, heeft u in principe toestemming nodig van de auteursrechthebbende. Uitzonderingen zijn beeldmateriaal met een expliciete open licentie of beeldmateriaal in het publiek domein. Zijn er personen herkenbaar in beeld, dan speelt ook het portretrecht en de GDPR mee. Gebruik daarom bij voorkeur eigen beeldmateriaal of een betaalde licentie.
U dient een octrooiaanvraag in bij het Belgische Bureau voor Intellectuele Eigendom, het Europees Octrooibureau of WIPO, afhankelijk van de gewenste bescherming. Uw uitvinding moet nieuw zijn, een inventieve stap bevatten en industrieel toepasbaar zijn, en mag dus niet openbaar gemaakt worden vóór de aanvraag. De procedure is technisch en kan jaren duren; een octrooigemachtigde of gespecialiseerd advocaat begeleidt u best doorheen het volledige traject.
Een octrooi beschermt de technische werking van een uitvinding; een tekening- of modelbescherming beschermt enkel het uiterlijke, esthetische aspect van een product. Een model moet nieuw zijn en een eigen karakter hebben, maar hoeft, anders dan bij een octrooi, niet inventief te zijn. Beide vormen van bescherming kunnen trouwens samen van toepassing zijn op hetzelfde product.
U kan de inbreukmaker aanschrijven met een ingebrekestelling, een stakingsvordering instellen voor een snelle stopzetting, of een beslag inzake namaak laten uitvoeren om bewijs veilig te stellen. Bij invoer van namaakgoederen kan ook de douane worden ingeschakeld. Voor een schadevergoeding is doorgaans een afzonderlijke procedure ten gronde nodig.
Een stakingsvordering is een snelle gerechtelijke procedure, vergelijkbaar met kort geding, om een inbreukmakende handeling te laten stopzetten, vaak met een dwangsom bij verder gebruik. Ze is bijzonder nuttig bij inbreuken op merken, modellen, octrooien of auteursrechten, en bij oneerlijke marktpraktijken. Voor een schadevergoeding is wel een afzonderlijke procedure vereist.
Bedrijfsgeheimen zijn beschermd zodra de informatie geheim is, commerciële waarde heeft, en u redelijke beschermingsmaatregelen neemt. Denk aan geheimhoudingsclausules (NDA's) met werknemers en partners, beperkte toegang en interne vertrouwelijkheidsprocedures. Bij schending kan u staking en schadevergoeding vorderen, op voorwaarde dat u kan aantonen welke maatregelen u vooraf nam.
Enkel overheidsinstanties en ondernemingen met grootschalige, stelselmatige monitoring of grootschalige verwerking van gevoelige gegevens als kernactiviteit zijn wettelijk verplicht een DPO aan te stellen. De meeste kmo's vallen hier niet onder, al blijft een interne of externe verantwoordelijke voor gegevensbescherming sterk aan te raden.
Elke kmo moet een rechtsgrond hebben voor elke gegevensverwerking, een verwerkingsregister bijhouden, een privacyverklaring opstellen, passende beveiligingsmaatregelen nemen en verwerkersovereenkomsten sluiten met leveranciers. Ook een procedure voor datalekken is verplicht. Deze verplichtingen gelden ongeacht de grootte van uw onderneming.
Een correcte privacyverklaring vermeldt wie de verwerkingsverantwoordelijke is, welke gegevens u verwerkt, met welk doel en op welke rechtsgrond, hoelang u ze bewaart en welke rechten betrokkenen hebben. Hou de tekst duidelijk en vermijd generieke standaardteksten die niet overeenstemmen met uw werkelijke verwerkingen.
Schat eerst het risico voor de betrokkenen in. Is er een risico, dan moet u het datalek binnen de 72 uur melden aan de Gegevensbeschermingsautoriteit, en bij hoog risico ook de betrokkenen zelf informeren. Documenteer elk datalek, ook wanneer u het niet meldt, en neem maatregelen om herhaling te voorkomen.
Ja, maar enkel voor een gerechtvaardigd en proportioneel doel, zoals beveiliging, en met voorafgaande informatie aan werknemers via pictogrammen en het arbeidsreglement. Voor permanent toezicht op werknemers gelden bijkomende regels (cao nr. 68), waaronder overleg met de ondernemingsraad. Camerabeelden mag u bovendien niet langer bewaren dan noodzakelijk.
Niet zomaar: de controle van elektronische communicatiegegevens is geregeld via cao nr. 81 en vereist een gerechtvaardigd doel, proportionaliteit en voorafgaande transparantie naar de werknemer. Een individuele controle vereist bovendien een gefaseerde aanpak. Puur privéberichten genieten een verhoogde bescherming en mag u in principe niet inkijken.
nl
Français
English
